Τα παιδιά σου δεν έχουν ανάγκη τις δραστηριότητες, έχουν ανάγκη να περάσουν χρόνο μαζί σου

Ο ελεύθερος χρόνος και ο χρόνος που ένα παιδί περνάει χαλαρώνοντας στο σπίτι παρέα με την οικογένειά του είναι αναφαίρετο δικαίωμα για τα παιδιά κάθε ηλικίας.

Πολλοί γονείς, δυστυχώς, σήμερα θεωρούν «καλύτερο» για την εξέλιξη του παιδιού τους να το υπερφορτώσουν με εξωσχολικές δραστηριότητες, ακόμη και σε πολύ μικρή ηλικία. Το αποτέλεσμα; Ένα παιδί που κάνει δεκάδες πράγματα μέσα στην εβδομάδα, τρέχει από φροντιστήριο σε προπόνηση και τούμπαλιν και βλέπει τους γονείς του μόνο τα σαββατοκύριακα!

Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα αφενός, για την υπερβολική δέσμευση του ελεύθερου χρόνου ακόμη και των πολύ μικρών παιδιών, τα οποία δε βρίσκουν χρόνο για ελεύθερο παιχνίδι και αφετέρου, (στην περίπτωση που υπάρχει ελεύθερος χρόνος) για τη λανθασμένη αξιοποίησή του από τα παιδιά με υπερβολική έκθεση μπροστά από την οθόνη της τηλεόρασης ή του υπολογιστή. Η πολύωρη έκθεση μπροστά από την οθόνη έχει επιπλέον βρεθεί ότι σχετίζεται με κακές διατροφικές συνήθειες και παχυσαρκία αλλά και με διάσπαση προσοχής και επιθετική συμπεριφορά στα παιδιά (Παππά, 2008).

Ένα παιδί που έχει υπερφορτωμένη μέρα μπορεί να:

1.Είναι καλό σε όλα και πουθενά άριστο.
2. Να είναι μονίμως κουρασμένο και στρεσαρισμένο
3. Να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση καθώς δεν έχει τον έλεγχο της μέρας του και αποφασίζουν οι γονείς του συνεχώς για εκείνο.
4. Να χάσει το ενδιαφέρον του για τις δραστηριότητες αυτές.

Τα παιδιά είναι εξίσου σημαντικό να ξεκουράζονται και να περνούν χρόνο μέσα στο σπίτι χαλαρώνοντας με την οικογένειά τους. Έτσι μαθαίνουν να συνυπάρχουν, μπορείτε να τους διδάξετε και να μάθετε τις απόψεις τους για διάφορα ενδιαφέροντα θέματα, μπορείτε να χαλαρώσετε μαζί τους και να δουν μια πιο «φιλική» πλευρά σας. Η οικογένεια περνώντας κάποιες ώρες μαζί δυναμώνει, δένεται και δημιουργεί αναμνήσεις.

Πιστέψτε με, αυτά θα θυμούνται τα παιδιά σας και αυτά θα ζεσταίνουν την καρδιά τους στην ενήλικη ζωή τους…

Παπακυργιάκη Χρύσα
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Email: chrysapapakirgiaki@yahoo.gr
Blog: psuxis-logos.blogspot.gr

Advertisements

Ο «σκουπιδιάρης»

 

Ο «σκουπιδιάρης»

Συχνά στις οικογένειες υπάρχει ένα μέλος που έχει τον ρόλο του «σκουπιδιάρη». Εκείνος βέβαια, δεν περνά μια φορά τη μέρα όπως τα απορριμματοφόρα του δήμου, αλλά μαζεύει αυτά που πετάνε οι άλλοι ολημερίς, χωρίς σταματημό, λες και αν ξεχαστεί μια μέρα, το οικογενειακό περιβάλλον θα γεμίσει με τοξικές αναθυμιάσεις και θα πέσουν όλοι ξεροί. Έχει δηλαδή επωμιστεί την ευθύνη για την προστασία των σχέσεων της οικογένειας, όπως η αποκομιδή των απορριμμάτων προστατεύει τη δημόσια υγεία.

Είναι αυτός που συνήθως έχει τα περισσότερα προβλήματα. Αν είναι παιδί, μπορεί να μην τα πηγαίνει καλά με τις σπουδές, να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις καταστάσεις που υπάρχουν πολλές απαιτήσεις ή ενίοτε μπορεί να εμφανίζει πολύ σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, να αποφασίζει ξαφνικά να σταματήσει το σχολείο, ό,τι. Αν είναι γονιός (συνήθως ο πατέρας), μπορεί είναι άνεργος, να αισθάνεται άχρηστος, να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στον ρόλο του. Αυτό με τη σειρά του προκαλεί παράπονα, συγκρούσεις και ακόμη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια, ώσπου στο τέλος ο γονιός υιοθετεί μια τόσο παθητική στάση που είναι σαν να μην υπάρχει. Τα παράπονα των υπόλοιπων μελών σε κάθε περίπτωση είναι πολλά, ενώ δε λείπουν και οι κατηγορίες που μπορεί να φτάσουν να ενοχοποιούν ένα μέλος για όλα όσα αντιμετωπίζει η οικογένεια, ακόμα κι αν είναι εντελώς άσχετα με το άτομο στο οποίο απευθύνονται.

Ο «σκουπιδιάρης» είναι ο στόχος, αλλά και το καταφύγιο των άλλων. Κατά σατανική σύμπτωση, κάνει πράγματα που προκαλούν φοβερό θυμό στους άλλους, ο οποίος εκτοξεύεται εναντίον του και έτσι μπορούν και ανακουφίζονται.

Ειδικά στη σημερινή συγκυρία, είναι πανεύκολο να πυροδοτηθούν τέτοιου είδους καταστάσεις, επειδή η οικονομική δυσπραγία, η στέρηση, κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται λειψοί. Και επειδή αυτό είναι κάτι που δεν αντέχουν εύκολα, προτιμούν να σκέφτονται ότι δεν είναι εκείνοι που αδυνατούν να δώσουν στον άλλο αυτά που χρειάζεται, είναι ότι ο άλλος είναι αχόρταγος και δεν ικανοποιείται με τίποτα.

Είναι φοβερά ενδιαφέρον να αναλογιστεί κανείς τις κρίσεις που ξεσπάνε στις οικογένειες για ασήμαντες αφορμές. Ένας καυγάς π.χ. εξαιτίας του ότι το παιδί χρειάζεται καινούρια παπούτσια και δεν υπάρχουν χρήματα για να αγοραστούν. Η πρώτη ατάκα συνήθως είναι «πάλι; Μα καλά, πότε τα πήραμε αυτά που φοράς;». Σαν να λέμε, δεν είναι φυσικό να χρειάζεσαι κάτι που δε μπορώ να σου δώσω, άρα φταις εσύ. Είσαι σπάταλος, δε σέβεσαι τον κόπο μου, κλπ. Σε τέτοιες στιγμές θυμούνται οι γονείς ότι πήγαιναν ξυπόλητοι στο σχολείο, ώστε να μη μείνει καμία πιθανότητα να αποφύγει το παιδί την ενοχή. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν το μέλος της οικογένειας που έχει τον ρόλο του «σκουπιδιάρη» είναι ο γονιός, οι αφορμές είναι πάμπολλες.

Όταν ενοχοποιείται η ανάγκη μας για κάτι που έχουμε κάθε δικαίωμα να χρειαζόμαστε, αυτό που μαθαίνουμε είναι, ότι δεν αξίζουμε να έχουμε αυτά που θέλουμε, ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί ώστε οι άλλοι να μας εκτιμούν και να σέβονται τις ανάγκες μας.

Ο «σκουπιδιάρης» μαζεύει την απογοήτευση, την κατάθλιψη, τον φθόνο, την ανημπόρια, τα ψυχικά σκουπίδια όλων και, όπως είναι αναμενόμενο, κάνει τη μια λάθος επιλογή μετά την άλλη, γιατί το να κουβαλάς τον θρήνο, τον πόνο, τη φτώχεια, τον θυμό και την τρέλα των άλλων είναι πάντα δυσβάσταχτο. Ειδικά όταν είσαι κι εσύ άνθρωπος και έχεις τα αντίστοιχα δικά σου προβλήματα που κανείς δεν θέλει να ακούσει (πολλώ δε μάλλον να κουβαλήσει).

Σκέφτομαι κατά πόσο θα μπορούσε να ισχύει κάτι παρόμοιο και σε κοινωνικό επίπεδο, να ενοχοποιείται δηλαδή μια ομάδα του πληθυσμού για όλα τα δεινά της κοινωνίας, ώστε να μπορούν οι υπόλοιποι να συντηρούν κάθε φορά τον θυμό τους και να μην αλλάζει ποτέ τίποτα. Αλλά μπα, λάθος θα κάνω.

Ένας σύντροφος επιλέγεται, ένα παιδί γεννιέται με βασικό σκοπό να απαλλάξει τους άλλους από τον κακό τους εαυτό, να φορτωθεί όλα τους τα χάλια, ώστε να μπορούν να αισθάνονται καλοί και το σημαντικότερο: να μένουν μαζί.

Άνθρωποι προς χρήση, για να κρατηθεί μια οικογένεια, μια κοινωνία όρθια. Μόνο που δεν κρατιούνται έτσι τα σπίτια.

***

agapidaki

Ειρήνη Αγαπιδάκη

 

πηγη  

 

Εκατομμύρια παιδιά δεν μπορούν να διαβάσουν παρότι έχουν πάει σχολείο

ΚΩΔΩΝΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ

Πηγή: AP Photo/Michael RubinkamΠηγή: AP Photo/Michael Rubinkam

Eκατομμύρια παιδιά σε χώρες χαμηλού και μέσου εισοδήματος δεν γνωρίζουν να διαβάζουν, να γράφουν ή να κάνουν απλές μαθηματικές πράξεις, παρά το γεγονός ότι μπορεί να έχουν πάει σχολείο, προειδοποιεί η Παγκόσμια Τράπεζα.

 

Οπως επισημαίνει σε νέα έκθεσή της, οι μαθητές αυτοί αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να ζήσουν με πολύ λιγότερα χρήματα στο μέλλον, επειδή τα σχολεία τους δεν κατάφεραν να τους δώσουν τα απαραίτητα εφόδια για να πετύχουν στη ζωή.

Σχολείο χωρίς μάθηση δεν ισοδυναμεί μόνο με μια χαμένη ευκαιρία, αλλά αποτελεί και τεράστια αδικία για τα παιδιά και τους νέους, επισημαίνει.

«Αυτή η κρίση στη σχολική εκπαίδευση οξύνει τις κοινωνικές ανισότητες αντί να τις αμβλύνει», παρατηρεί η Παγκόσμια Τράπεζα. «Οι νεαροί μαθητές που βρίσκονται ήδη σε μειονεκτική θέση εξαιτίας της φτώχειας, του φύλου τους ή κάποιας αναπηρίας εισέρχονται στην ενήλικη ζωή χωρίς να έχουν πάρει παρά πολύ βασικά εφόδια», προσθέτει.

Σύμφωνα με την έκθεση, όταν ζητήθηκε από μαθητές της Γ’ Δημοτικού στην Κένυα, την Τανζανία και την Ουγκάντα να διαβάσουν στα Αγγλικά ή στα Σουαχίλι μια απλή φράση, όπως «το όνομα του σκύλου είναι Φίντο», αποδείχθηκε ότι το 75% των μαθητών δεν καταλάβαινε τι έλεγε. Αντιστοίχως, στην ινδική ύπαιθρο, σχεδόν το 75% των μαθητών της Γ’ Δημοτικού δεν μπορεί να κάνει αφαιρέσεις με διψήφιους αριθμούς, όπως το «46-17».

«Αυτή η κρίση στη σχολική εκπαίδευση είναι ηθικής και οικονομικής φύσης», σχολίασε ο Τζιμ Γιονγκ Κιμ, πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, επισημαίνοντας ότι η σωστή σχολική εκπαίδευση συνδέεται με καλύτερες προοπτικές εργασίας, καλύτερες αμοιβές, καλή υγεία και μια ζωή χωρίς φτώχεια.

 

 πηγη

 

 

Σπαράγματα από το Άκου ανθρωπάκο

Όμως, οι δάσκαλοι κι οι αφέντες σου δεν σου μιλάνε για τον τρόπο που σκέφτεσαι πραγματικά. Δεν σου λένε ποιος είσαι στα αλήθεια. Κανένας δεν τολμά να σε φέρει αντιμέτωπο με τη μοναδική πραγματικότητα που έχει τη δύναμη να σε καταστήσει κύριο του πεπρωμένου σου. Είσαι «ελεύθερος» από μια άποψη μονάχα: Ελεύθερος από την αυτοκριτική, που μπορεί να σε βοηθήσει να κουμαντάρεις τη ζωή σου.

Δεν σ’ άκουσα να παραπονιέσαι ποτέ: «Με εκθειάζετε σαν το μελλοντικό αφέντη του εαυτού μου και του κόσμου μου. Αλλά δε μου λέτε πώς γίνεται κανείς αφέντης του εαυτού του. Δεν μου λέτε ποια είναι τα λάθη και τα ελαττώματα μου, που σφάλλω στον τρόπο που σκέφτομαι και πράττω». Επιτρέπεις στους ισχυρούς να απαιτούν τη δύναμη εν ονόματι «του ανθρωπάκου». Όμως, εσύ ο ίδιος παραμένεις βουβός. Ενισχύεις τους ισχυρούς με περισσότερη δύναμη. Επιλέγεις για εκπροσώπους ανθρώπους αδύναμους και κακοήθεις. Τελικά διαπιστώνεις πάντα, πολύ αργά, πως σ’ έπιασαν κορόιδο

Μην το βάζεις στα πόδια! Βρες το κουράγιο να αντικρίσεις τον εαυτό σου!

«Με ποιο δικαίωμα μου κάνεις κήρυγμα;»

Βλέπω την ερώτηση στο τρομαγμένο βλέμμα σου. Σ’ ακούω να την ξεστομίζεις όλο αυθάδεια. Φοβάσαι να αντικρίσεις τον εαυτό σου, ανθρωπάκο. Φοβάσαι την κριτική, όσο και τη δύναμη που σου υποσχέθηκαν. Αλήθεια, πώς σκέφτεσαι να χρησιμοποιήσεις τη δύναμή σου; Δεν ξέρεις. Φοβάσαι και να σκεφτείς ακόμη πως μπορεί κάποια μέρα να ‘σαι διαφορετικός: ελεύθερος αντί φοβισμένος, ειλικρινής αντί ραδιούργος, να χαίρεσαι τον έρωτα, όχι σαν τον κλέφτη μες στη νύκτα, αλλά ανοικτά, στο φως του ήλιου. Απεχθάνεσαι τον εαυτό σου, ανθρωπάκο. Αναρωτιέσαι, «Ποιος είμαι εγώ που θα ‘χω άποψη, θα κουμαντάρω τη ζωή μου και θα αποκαλώ ολάκερη την οικουμένη δική μου;» Δίκιο έχεις. Ποιος είσαι εσύ που θα διεκδικήσεις τη ζωή σου; Ε, λοιπόν, θα σου πω ποιος είσαι.

Διαφέρεις από τον ισχυρό σε τούτο μόνο: Ο ισχυρός υπήρξε κάποτε ένας πολύ μικρός ανθρωπάκος, αλλά ανέπτυξε μια σημαντική ικανότητα. Αναγνώρισε την ποταπότητα και την ανεπάρκεια των σκέψεων και των πράξεων του. Κάτω από την πίεση κάποιου έργου που θεώρησε σημαντικό, έμαθε να διακρίνει ότι η μικρότητα κι η ευτέλειά του απειλούσαν την ευτυχία του. Με άλλα λόγια ο ισχυρός γνωρίζει πότε και σε τι, είναι ανθρωπάκος. Ο ανθρωπάκος, όμως, δεν γνωρίζει ότι είναι ποταπός και φοβάται να το μάθει. Κρύβει την ποταπότητα και την ανεπάρκεια του πίσω από αυταπάτες δύναμης και μεγαλείου, τη δύναμη και του μεγαλείου κάποιου άλλου. Είναι περήφανος για τους μεγάλους στρατηγούς του, αλλά όχι για τον εαυτό του. Θαυμάζει την ιδέα που δεν είχε κι όχι εκείνη που είχε. Όσο λιγότερο καταλαβαίνει κάτι, τόσο περισσότερο πιστεύει σ’ αυτό. Κι όσο καλύτερα αντιλαμβάνεται μια ιδέα, τόσο η πίστη του σ’ αυτήν κλονίζεται…

Ο ανθρωπάκος δεν θέλει να ακούσει την αλήθεια για τον εαυτό του. Δεν θέλει να σηκώσει το φορτίο της μεγάλης ευθύνης που τον βαρύνει, είτε του αρέσει, είτε όχι. Θέλει να παραμείνει ανθρωπάκος, ή να γίνει μεγάλος ανθρωπάκος. Θέλει να γίνει πλούσιος, εργατοπατέρας, επικεφαλής του συλλόγου βετεράνων ή πρόεδρος του φιλόπτωχου. Δεν θέλει, όμως, να αναλάβει την ευθύνη για τη δουλειά του, για τα αποθέματα τροφίμων, για το οικιστικό, τη συγκοινωνία, την παιδεία, τις επιστημονικές έρευνες, τη διοίκηση ή οτιδήποτε άλλο…

Προκειμένου να ξεφύγεις από την κατάσταση του σκλάβου που είναι αφοσιωμένος σε έναν και μοναδικό αφέντη και να γίνεις σκλάβος του καθενός, πρέπει πρώτα να σκοτώσεις τον δυνάστη. Δίχως, όμως, επαναστατικά κίνητρα και υψηλά ιδανικά περί ελευθερίας, δεν μπορείς να διαπράξεις έναν τέτοιο πολιτικό φόνο…

Ωθείς τους πραγματικά μεγάλους ανθρώπους να σε περιφρονούν, να αποστρέφουν με θλίψη το κεφάλι στη θέα της μικρότητάς σου, να σε αποφεύγουν και, το χειρότερο, να σε λυπούνται… Χαρακτηρίζεις τον αληθινά μεγάλο άνθρωπο εγκληματία ή εν δυνάμει εγκληματία και τρελό, επειδή ο μεγάλος άνθρωπος, αντίθετα από σένα, δεν βάζει στόχο στη ζωή του τα πλούτη, την κοινωνική αποκατάσταση της κόρης του μ’ έναν καλό γάμο, την πολιτική καριέρα ή τους ακαδημαϊκούς τίτλους. Έτσι, επειδή είναι διαφορετικός από σένα, τον αποκαλείς «μεγαλοφυία» ή «παλαβιάρη». Εκείνος από την πλευρά του είναι πρόθυμος να παραδεχτεί πως δεν είναι μεγαλοφυία, μα ένα απλό, ζωντανό πλάσμα. Τον χαρακτηρίζεις ακοινώνητο, επειδή προτιμά να μένει μόνος με τις σκέψεις του, παρά να ακούει ανόητες φλυαρίες στις κοινωνικές εκδηλώσεις σου. Τον αποκαλείς τρελό επειδή ξοδεύει τα λεφτά του σε επιστημονικές έρευνες, αντί να τα επενδύει στο χρηματιστήριο, όπως εσύ. Έχεις το θράσος, ανθρωπάκο, στον αβυσσαλέο εκφυλισμό σου, να αποκαλείς έναν απλό, ειλικρινή άνθρωπο «ανώμαλο». Τον συγκρίνεις με τον εαυτό σου, τον μετράς με τα ευτελή σου κριτήρια και βρίσκεις πως δεν φτάνει τις απαιτήσεις της δικής σου ομαλότητας. Δεν μπορείς να δεις, ανθρωπάκο. Αρνείσαι να αναγνωρίσεις ότι εξωθείς αυτόν τον άνθρωπο, που σε αγαπά και θέλει να σε βοηθήσει, μακριά από κάθε μορφή κοινωνικής ζωής, επειδή την έχεις καταντήσει αφόρητη, είτε στο σαλόνι, είτε στην ταβέρνα…

Ο μεγάλος άνθρωπος σκέφτεται προσεκτικά, αλλά όταν αφοσιωθεί σε μια ιδέα, βλέπει πολύ μακριά. Κι εσύ, ανθρωπάκο, όταν η ιδέα του αποδεικνύεται σωστή κι αντέχει στο πέρασμα του χρόνου, εκεί που η δική σου είναι ρηχή κι εφήμερη, του φέρεσαι σαν να ‘ναι απόβλητος. Εξωθώντας τον στο περιθώριο, σπέρνεις μέσα του τον τρομερό σπόρο της μοναξιάς. Όχι τον σπόρο που γεννά μεγάλες πράξεις, αλλά τον σπόρο του φόβου πως θα τον παρεξηγήσεις και θα τον προσβάλλεις. Γιατί είσαι «ο λαός», «η κοινή γνώμη», «η συνείδηση της κοινωνίας». Αναλογίστηκες ποτέ σου, ανθρωπάκο, τη γιγάντια ευθύνη που συνεπάγεται αυτή η ιδιότητα σου; Αναρωτήθηκες ποτέ -πες μου ειλικρινά!- κατά πόσο, από την άποψη της μακροπρόθεσμης κοινωνικής εξέλιξης, της φύσης, ή των μεγάλων επιτεύξεων της ανθρωπότητας, από τη σκοπιά του Ιησού, για παράδειγμα, ο τρόπος σκέψης σου είναι σωστός ή λάθος; Όχι, δεν αναρωτιέσαι ποτέ αν ο τρόπος σκέψης σου είναι σωστός ή λάθος. Αναρωτιέσαι μονάχα τι θα πει ο γείτονάς σου ή, αν πράττεις το σωστό, πόσα λεφτά θα σου κοστίσει. Αυτά είναι τα μόνα που αναρωτιέσαι, ανθρωπάκο -αυτά και τίποτ’ άλλο!…

Προκειμένου να κερδίσει την εύνοιά σου, ανθρωπάκο, να κερδίσει την άχρηστη φιλία σου, ένας μεγάλος άνθρωπος πρέπει να προσαρμοστεί στον δικό σου τρόπο ζωής, να λέει εκείνο που θα ‘θελες να ακούσεις, να στολιστεί τις αρετές σου. Μα τότε δεν θα ήταν μεγάλος, αληθινός κι απλός. Αν είχε τις δικές σου αρετές, τη γλώσσα και τη φιλία σου, δεν θα ‘ταν μεγάλος άνθρωπος. Άλλωστε, το βλέπεις καθαρά ότι οι φίλοι σου, αυτοί που λένε ό,τι θες να ακούσεις, δεν υπήρξαν ποτέ μεγάλοι άνθρωποι…

Ναι, έτσι είσαι, ανθρωπάκο. Καταβροχθίζεις με βουλιμία ό,τι σου προσφέρεται, αλλά εσύ ο ίδιος είσαι ανίκανος να δημιουργήσεις. Γι’ αυτό βρίσκεσαι εκεί που βρίσκεσαι, γι’ αυτό είσαι αυτό που είσαι. Γι’ αυτό περνάς μια ολόκληρη ζωή κλεισμένος σε ένα ζοφερό γραφείο, χτυπώντας μονότονα τα πλήκτρα μιας αριθμομηχανής. Καμπουριάζεις σκυμμένος πάνω από ένα σχεδιαστήριο ή ασφυκτιάς, παγιδευμένος στον ζουρλομανδύα του γάμου και στην αίθουσα διδασκαλίας, παρ’ όλο που αντιπαθείς τα παιδιά. Είσαι ανίκανος να αξιοποιήσεις οτιδήποτε. Ποτέ δεν θα κατεβάσεις μια πρωτότυπη ιδέα κι αυτό γιατί πάντα παίρνεις, δίχως να δίνεις το παραμικρό.

Συνήθισες να απλώνεις το χέρι και να παίρνεις εκείνο που σου δίνει έτοιμο κάποιος άλλος… Είσαι ικανός μόνο να καταβροχθίζεις και να παίρνεις, είσαι ανίκανος να δημιουργείς και να δίνεις, επειδή η κύρια σωματική σου διάθεση υπαγορεύει αυτοπεριορισμό και προκλητική δυσπιστία· επειδή πανικοβάλλεσαι κάθε φορά που αναδεύεται μέσα σου το αρχέγονο ένστικτο της αγάπης και της προσφοράς. Γι’ αυτό και φοβάσαι να δώσεις. Ουσιαστικά, ο τρόπος που παίρνεις, αποκαλύπτει ότι πρέπει να παραγεμίζεις τον εαυτό σου με χρήμα, φαΐ, ευτυχία και γνώση, επειδή αισθάνεσαι κενός, πεινασμένος και δυστυχής, στερημένος τόσο από την αληθινή γνώση όσο και από τη λαχτάρα για γνώση. Να γιατί κάνεις τα αδύνατα δυνατά προκειμένου να αποφύγεις την αλήθεια, ανθρωπάκο. Η αλήθεια μπορεί να διεγείρει μέσα σου το αντανακλαστικό της αγάπης. Μπορεί, μάλιστα, να σου αποκαλύψει εκείνο που προσπαθώ, μάλλον αδέξια, να σου δώσω να καταλάβεις. Κι αυτό δεν το θέλεις, ανθρωπάκο. Το μόνο που θες είναι να είσαι καταναλωτής και πατριώτης…

Σε ξέρω καλά, ανθρωπάκο!… Δολοφόνησες τον Σωκράτη και γι’ αυτό είσαι ακόμα κολλημένος στη λάσπη. Μάλιστα! Δολοφόνησες τον Σωκράτη και ακόμα και σήμερα δεν το ‘χεις συνειδητοποιήσει. Τον κατηγόρησες πως υπονομεύει την ηθική σου. Ακόμα την υπονομεύει, φτωχέ μου ανθρωπάκο. Δολοφόνησες το σώμα του, όχι το πνεύμα του. Εξακολουθείς να δολοφονείς στο όνομα του νόμου και της τάξης, αλλά με τρόπο μουλωχτό και άνανδρο. Όταν με κατηγορείς για ανηθικότητα, δεν τολμάς να με κοιτάξεις στα μάτια. Ξέρεις ποιος από τους δυο μας είναι ανήθικος, ακόλαστος και διεστραμμένος…

Νομίζεις πως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, ακόμα και τα πιο πρόστυχα. Κι εγώ σου λέω: Ο σκοπός είναι ίδιος με τα μέσα που χρησιμοποιείς για να τον φτάσεις. Κάθε σημερινό σου βήμα είναι η αυριανή ζωή σου. Οι υψηλοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται με πρόστυχα μέσα. Το ‘χεις αποδείξει ο ίδιος, σε κάθε κοινωνική σου εξέγερση. Η σκληρότητα κι η απανθρωπιά των μέσων σε κάνουν σκληρό κι απάνθρωπο και τον τελικό σκοπό ανέφικτο…

Η συλλογιστική σου, ανθρωπάκο, είναι κοντόφθαλμη. Το πλάνο δράσης σου αφορά το χρονικό διάστημα από το πρωινό μέχρι το γεύμα σου. Πρέπει να μάθεις να σκέφτεσαι μακροπρόθεσμα, αιώνες μπροστά και πίσω. Πρέπει να μάθεις να σκέφτεσαι τη ζωή ως ενότητα, υπολογίζοντας την εξέλιξη σου από το πρώτο αρχετυπικό κύτταρο μέχρι το ανθρώπινο ζώο που περπατά ορθό, αλλά εξακολουθεί να σκέφτεται μπερδεμένα. Επειδή δεν θυμάσαι αυτά που έγιναν πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια, παπαγαλίζεις ακόμα τις ίδιες βλακείες που ξεστόμιζες πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Κι ακόμα χειρότερα, γραπώνεσαι με νύχια και με δόντια από ηλιθιότητες όπως «η φυλή», «η τάξη», «το έθνος» και η υποχρέωση να διαφυλάττεις μια θρησκεία, καταπιέζοντας τον έρωτα σου. Φοβάσαι να αναγνωρίσεις το βάθος της εξαθλίωσης σου. Σηκώνεις κατά καιρούς το κεφάλι σου από το βούρκο και φωνάζεις «Ζήτω!» Ο βάτραχος που κρώζει στο βάλτο, είναι πιο κοντά στη ζωή από σένα.

Άκου ανθρωπάκο (Βίλχελμ Ράιχ)

Για ν’ αλλάξεις τα πανεπιστήμια πρέπει ν’ αλλάξεις πρώτα τα σπίτια

 

Δεν πα’ να γίνουν εκατό νόμοι πλαίσιο για τα Πανεπιστήμια. Εκείνο που λείπει από τους Έλληνες δεν είναι η τριτοβάθμια, η πανεπιστημιακή Παιδεία. Είναι η Παιδεία γενικότερα.

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια Παιδεία μια κοινωνία που μεγαλώνει τα παιδιά της από τα γεννοφάσκια τους με τη γενική εντολή να κοιτάνε τον εαυτό τους και ν’ αφήσουν τους άλλους να πα’ να κουρεύονται;

Και τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία που αντιμετωπίζει στην καθημερινή ζωή με βιαιότητα τους λίγους, που έχουν κοινωνική συνείδηση, ευγένεια και ευαισθησίες για το διπλανό τους;

Τι να τη κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία που είναι αμόρφωτη μουσικά, λογοτεχνικά, πολιτιστικά, βυθισμένη σε μια γενική υποκουλτούρα που εξυπηρετεί και εξυμνεί τα πιο πρωτόγονα ένστικτα, για τα οποία περηφανεύεται κιόλας;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία που δεν ξέρει καν να συζητάει κατ’ άτομα και ομάδες. Δεν ξέρει να σέβεται την κάθε άποψη και να ακούει. Δεν ξέρει να μιλάει με επιχειρήματα, αλλά με κραυγές και αφορισμούς;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία που κάνει στα πάντα κριτική, χωρίς η ίδια και τα άτομά της να δέχονται την κριτική όταν τους ασκείται;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα που οι πολίτες της κατηγορούν τους πάντες για τη δική τους ζωή εκτός από τον εαυτό τους; Και επαναστατούν εναντίον όλων των άλλων στα λόγια, χωρίς να έχουν το θάρρος να έχουν κάνει ακόμα ούτε μια μεγάλη κοινωνική επανάσταση στην πράξη;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα όπου κυβερνάει διαχρονικά το ρουσφέτι, ο κολλητός, η εξαπάτηση σε όλους τους τομείς της ζωής και η αναξιοκρατία, αλλά και ο ανηλεής πόλεμος σε κάθε έναν που τολμάει να ξεμυτίσει πάνω από τη βρώμα και τη μετριότητα;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία που έχει μάθει από το σπίτι της να μη σέβεται ό,τι διαφωνεί, να μην ακούει ό,τι δεν είναι η φωνή της και να μηρυκάζει τη φωνή του σπιτιού της; Από το οποίο αρνείται να απογαλακτιστεί και να αποφυλακιστεί;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια κοινωνία όπου τα μικρά παιδιά στην πλειονότητά τους παπαγαλίζουν τις απαντήσεις που νομίζουν ότι είναι αρεστές αντί να εκφράζουν τον εαυτό τους; Την ώρα που οι γονείς τα αποθαυμάζουν με ανοιχτό το στόμα σαν ιδιοφυίες και μοναδικά όντα;

Τι να την κάνει την ανώτατη Παιδεία μια χώρα που παραδίνει στο γυμνάσιο και στο λύκειο βαριεστημένες, αδόμητες, αδιαμόρφωτες και ακαλλιέργητες προσωπικότητες, που στην πλειονότητά τους δεν ξέρουν ούτε τις απαραίτητες λέξεις για να συνεννοηθούν σε ένα επίπεδο πάνω από το στοιχειώδες; Προσωπικότητες που η λεξιπενία τις καταδικάζει σε συναισθηματική πενία; Ενώ σπίτι και σχολείο τους έχουν στερήσει τη γνώση της κοινής λογικής;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα που έχει να δείξει για παραδείγματα στη νεολαία της το κατακάθι της καλλιέργειας και της μόρφωσης και της παρουσίας στο πρόσωπο της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτικών εκπροσώπων της; Οι οποίοι δίνουν το παράδειγμα της καφρίλας στην καθημερινή τους ομιλία και πράξη στο δημόσιο χώρο;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα, που η θρασυδειλία ανταμείβεται σε όλους τους τομείς και η ειλικρινής και γενναία ανάληψη ευθύνης κυνηγιέται από μοχθηρία;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα, που έχει αναγάγει τη τζάμπα μαγκιά, την αμορφωσιά, τη μετριότητα, τη λούφα, την κλεψιά, το ψέμα, την εξαπάτηση, το θράσος, την αυθαιρεσία, την πισώπλατη μαχαιριά και τη δειλία σε ΚΥΡΙΑΡΧΕΣ νοοτροπίες;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση μια χώρα όπου ένα πλήθος καθηγητών της φτύνει αίμα για να μορφώσει τους αμόρφωτους, ενώ ένα άλλο πλήθος που τελικά κερδίζει, νοιάζεται και δρα περισσότερο για τα προσωπικά τους οφέλη, άλλοτε γλείφοντας φοιτητές και πολιτικούς και άλλοτε χρησιμοποιώντας την καρέκλα ως εκβιασμό και φόβητρο;

Τι να την κάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση αυτή η χώρα, έτσι όπως είναι; Για να παραγάγει πτυχιούχους που θα δραπετεύσουν για έξω; Για να παραγάγει πτυχιούχους που θα θαφτούν στο δημόσιο; Για να παραγάγει πτυχιούχους άνεργους; Για να παραγάγει απλώς περαστικούς που θα καταλήξουν στον εργασιακό μεσαίωνα χωρίς πτυχίο;

Για να παραγάγει πτυχιούχους που θα φτύσουν αίμα μέχρι να καταφέρουν να φωτίσουν λίγο αυτή την πολιτιστική έρημο; Μα, αυτοί θα φωτίζουν τη χώρα και τον εαυτό τους όποια μορφή κι αν είχε η τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτοί θα παράξουν ηθική και έργο όποιο νόμο πλαίσιο κι αν ψηφίσουν οι νομοθέτες.

Και το ερώτημα παραμένει: Τι να τον κάνει τον τρίτο όροφο ένα κτήριο που τα θεμέλια και οι άλλοι δυο όροφοι είναι σάπιοι; Γιατί από κεί ξεκινάει η πραγματική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Απ τα θεμέλια. Όχι για τους λίγους που έτσι κι αλλιώς θα λάμψουν. Για όλους. Αλλά, για τα θεμέλια, τσιμουδιά από όλο το σύστημα. Αφού είναι δημιούργημα αυτής της σαπίλας!

Γ Παπαδόπουλος- Τετράδης

πηγη 

 

 

Οι οθόνες μας αφαιρούν τον λόγο;

σχέδιο του  Steve Cutts

Παγιδευμένοι στα smartphones μας, σε λίγο δεν θα είμαστε σε θέση να διεξάγουμε μια πραγματική συζήτηση, υποστηρίζουν κάποιοι ερευνητές

του Φρεντερίκ Ζουανιώ* από το Άρδην τ. 106

Πρόκειται για καθημερινές και ανησυχητικές σκηνές της ψηφιακής εποχής. Μια οικογένεια, δύο γονείς και δύο έφηβοι, βρίσκονται στο εστιατόριο: κατά τη διάρκεια του γεύματος, πληκτρολογούν τα κινητά τους, συνομιλώντας ελάχιστα. Πέντε συνάδελφοι γευματίζουν μαζί: κάθε δύο λεπτά συμβουλεύονται τις οθόνες τους, στέλνουν μηνύματα, συζητούν αποσπασματικά. Δέχεστε μια πρόσκληση σε δείπνο από δύο γονείς με παιδιά 12, 13 ετών: οι νεαροί παρακολουθούν το φέισμπουκ και απαντούν στο γουατσάπ, χωρίς να συμμετέχουν στη συζήτηση, ενώ ένας από τους ενήλικες, απών κατά το ήμισυ, στέλνει μηνύματα.
Όλοι έχουμε γίνει μάρτυρες ή πρωταγωνιστούμε σε τέτοιες σκηνές, όπου οι ψηφιακές πρακτικές μας ανταγωνίζονται την οικογενειακή μας ζωή και τις φιλικές μας σχέσεις. Ανακαλύπτουμε ότι τις καταπατούν. Τις περικυκλώνουν. Τις κατακερματίζουν.

«Κατακερματισμένη» ταυτότητα

Ερευνητές των ανθρωπιστικών επιστημών αρχίζουν να προσμετρούν αυτή την επίπτωση. Η ψυχο-κοινωνιολόγος Σέρυ Τερκλ (Sherry Turkle), καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), διεξάγει εδώ και είκοσι χρόνια μια εργασία σχετικά με την επίδραση των τεχνολογιών στις συμπεριφορές.
Ήδη από το 1995, στο βιβλίο Life on the Screen (H ζωή στην οθόνη, εκδ. Simon & Schuster), μελετούσε την «ταυτότητα στην εποχή του Διαδικτύου». Έδειχνε πώς οι φορητοί υπολογιστές, οι κονσόλες παιχνιδιών, όλα αυτά τα «αντικείμενα μέσω των οποίων σκεπτόμαστε» έχουν γίνει «καθημερινοί σύντροφοι», προικισμένοι με μια μορφή «ψυχολογίας»: μεταφέροντάς μας στον κυβερνοχώρο, έχουν τροποποιήσει την ταυτότητά μας. Την «πολλαπλασίασαν», μετατρέποντάς μας σε συνδεδεμένους παίκτες, σε αντίγραφα, αλλά και την «κατακερμάτισαν», μονοπωλώντας την προσοχή μας ανά πάσα στιγμή.
Δεν είναι πάντα εύκολο να συμβιβαστεί το ψηφιακό εγώ, αιχμαλωτισμένο από το διαδίκτυο, με το κοινωνικό εγώ. «Η ζωή στην οθόνη μεταβάλλεται σε καθημερινή φιλοσοφία», διαβεβαιώνει η Σέρυ Τερκλ.
Είκοσι χρόνια μετά, με την έλευση των σμάρτφοουν, των κοινωνικών δικτύων και των εφαρμογών διευρυμένης πραγματικότητας, η ερευνήτρια αποτιμά αυτή την κρίση ταυτότητας σε ένα πολύκροτο βιβλίο, Reclaiming Conversation («Ανακτώντας τη συνομιλία», Penguin Press, 2015). Αντλώντας από εκατοντάδες συνεντεύξεις, παρατηρεί ότι «οι συνομιλίες πρόσωπο με πρόσωπο συρρικνώνονται» λόγω της πανταχού παρουσίας των κινητών τηλεφώνων.
Σύμφωνα με μια μελέτη του Pew Research Center, που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2015, το 92% των Αμερικανών ενηλίκων κατέχουν ένα κινητό, το 80% δηλώνει ότι η τελευταία κοινωνική τους σχέση έγινε μέσω αυτού, το 67% το συμβουλεύεται διαρκώς, το 44% το έχει κοντά του όταν κοιμάται. Το κινητό βρίσκεται πάντα εκεί, τοποθετημένο ανάμεσα σε εμάς και τους άλλους. Η δονούμενη παρουσία του, ο συνεχής έλεγχος της οθόνης, η τακτική αποστολή μηνυμάτων παρασιτούν τις καθημερινές σχέσεις μας και συντομεύουν τις συζητήσεις μας.

«Κουλοχέρηδες τσέπης»

Στο έργο της, όπως και στις διαλέξεις της, η Σέρυ Τερκλ πολλαπλασιάζει τις μαρτυρίες. Μια μητέρα συνειδητοποιεί ότι κοιτάζει το κινητό της την ώρα που κάνει μπάνιο το μωρό της, αντί να παίζει μαζί του. Ένας υπάλληλος εκφράζει τη λύπη του γιατί η τυραννία της επαγγελματικής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας τον απομακρύνει από τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Μαθητές γυμνασίου, φοιτητές αναφέρουν ότι συμβουλεύονται το κινητό τους στη διάρκεια του μαθήματος. Θεατές το ενεργοποιούν κατά τη διάρκεια μιας παράστασης ή ενός συνεδρίου… Με αποτέλεσμα να εξασθενεί η προσοχή μας προς τους άλλους, η συναισθηματική ζωή μας, η παρουσία μας στον πραγματικό κόσμο.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα έργα της Σέρυ Τερκλ έχουν προκαλέσει έντονες συζητήσεις και κριτικές σε σχέση με τον τρόπο που οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (ΤΠΕ) επηρεάζουν τη ζωή μας. Ένας πρώην στρατηγικός σύμβουλος της Γκουγκλ, ο ηθολόγος Τρίσταν Χάρις (Tristan Harris), άριστος γνώστης των στρατηγικών αποπλάνησης των GAFA (οι γίγαντες του διαδικτύου: Google, Apple, Facebook, Amazon), κάνει μια παρόμοια ανάλυση.
Τον Σεπτέμβριο του 2014, σε μια διάλεξη, εξηγούσε ότι τα κινητά έχουν καταντήσει «κουλοχέρηδες τσέπης». Τα χρησιμοποιούμε εμμονικά, όπως κάνουν οι παίκτες στο καζίνο με τους κουλοχέρηδες, σε μόνιμο «σύνδρομο στέρησης», «γαντζωμένοι επάνω τους», με τον φόβο μη χάσουμε κάτι: την κρίσιμη ανάρτηση ενός φίλου, ένα κρίσιμο μήνυμα από τη δουλειά, ένα γελοίο τρολάρισμα, έναν ονειρεμένο σύντροφο στο Τίντερ, κ.λπ.
«Κάθε φορά που κοιτάμε την οθόνη –150 φορές την ημέρα κατά μέσον όρο–, παίζουμε στον κουλοχέρη και διακόπτουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους», λέει ο Τρίσταν Χάρις.

Βυθισμένοι στη ροή της πληροφορίας

Και άλλες εργασίες βρίσκονται στην ίδια κατεύθυνση: Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2016 στο περιοδικό Communication Theory (Θεωρία της Επικοινωνίας), η προσφυγή και η μόνιμη επίκληση των κινητών προκαλούν «ασυνείδητες συνήθειες σύνδεσης» που μας κάνουν να διακόπτουμε «αυτομάτως» οποιαδήποτε τρέχουσα δραστηριότητα, ακόμα και μια συνομιλία, για να βυθιστούμε και πάλι στη ροή της πληροφορίας. Πιστεύουμε ότι ελέγχουμε το κινητό, αλλά είναι αυτό που μας ελέγχει, βεβαιώνει ο Τρίσταν Χάρις.

Η Σέρυ Τερκλ πηγαίνει ακόμα πιο μακριά. Σε ένα προηγούμενο βιβλίο της, Seuls ensemble. De plus en plus de technologies, de moins en moins de relations humaines (Μόνοι μαζί. Όλο και περισσότερη τεχνολογία, όλο και λιγότερες ανθρώπινες σχέσεις γαλλ. εκδ. L’Echappée, 2015), μελέτησε την απώλεια ενσυναίσθησης που δημιουργεί η εντατική χρήση των κινητών τηλεφώνων. Περιέγραφε πώς οι μαθητές αναρτούν στο φέισμπουκ βίαια και εκδικητικά κείμενα για τους συμμαθητές τους χωρίς να διανοούνται ότι κάνουν κάτι κακό: το γεγονός ότι το κάνουν μέσω μιας οθόνης, χωρίς να χρειάζεται να αντιμετωπίσουν συναισθηματικά τους άλλους, τους έχει καταστήσει πιο αναίσθητους.

Στερούνται ενσυναίσθησης: «Η ενσυναίσθηση, η ικανότητα να μπαίνεις στη θέση ενός προσώπου και να φαντάζεσαι πώς αισθάνεται, έχει νευρολογική βάση, δαρβινική», υπενθυμίζει η ψυχο-κοινωνιολόγος. «Εμείς όμως την καταργούμε μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου δεν κοιταζόμαστε πια στα μάτια. Κολλημένοι στην οθόνη μας, γίνεται δύσκολο να βιώσουμε, σωματικά, αυτό που βιώνουν οι άλλοι».
Για τη Σέρυ Τερκλ, το κινητό όχι μόνο δεν αποτελεί ένα ουδέτερο μέσο επικοινωνίας, αλλά έχει μεταβληθεί στον «αρχιτέκτονα της ιδιωτικής ζωής μας», την διαμορφώνει ευνοώντας σχέσεις αποσπασματικές, αποστασιοποιημένες, ιδιοτελείς και φευγαλέες. Ενισχύει μια μορφή ναρκισσισμού και «μοναξιάς μέσα στο πλήθος».

Καταναλώνουμε «τους ανθρώπους τμηματικά. Τους χρησιμοποιούμε ως ανταλλακτικά». Θεωρεί πολύ αποκαλυπτικές ορισμένες πρακτικές, όπως τη χρήση του κινητού κατά τη διάρκεια μιας παράστασης ή μιας θρησκευτικής ακολουθίας. «Έχουν ξεχάσει, λοιπόν, ότι μια κηδεία μας επιτρέπει να είμαστε μαζί για να επικοινωνούμε με τους άλλους;» αναρωτιέται.

modern-world-caricature-illustrations-steve-cutts-4.jpg (880×531)

σχέδιο του  Steve Cutts

Στρεβλές ερμηνείες;

Και ενώ οι περισσότεροι ερευνητές, που αναλύουν, εδώ και δεκαπέντε χρόνια, τις κοινωνικές, συμπεριφεριολογικές και ανθρωπολογικές επιπτώσεις των ΤΠΕ και των κοινωνικών δικτύων, χαιρετίζουν την πρωτοποριακή εργασία της Σέρυ Τερκλ, δεν ταυτίζονται όλοι με τη ριζική κριτική της.

Πολλοί από αυτούς τους κοινωνιολόγους του διαδικτύου πιστεύουν ότι πέφτει θύμα μιας μορφής «ηθικού πανικού» μπροστά σε τρόπους ύπαρξης και επικοινωνίας ριζικά καινούργιους, που δεν έχουν ακόμα αποκρυπτογραφηθεί, και μπροστά σε διαγενεακά προβλήματα που την ξεπερνούν. Στη Γαλλία, ο φιλόσοφος των τεχνολογιών, Στεφάν Βιαλ (Stéphane Vial), συγγραφέας του βιβλίου L’Etre et l’Ecran. Comment le numérique change la perception (Το Είναι και η Οθόνη. Πώς η ψηφιακή πραγματικότητα μεταβάλλει την αντίληψη, PUF, 2013), αναφέρεται ακόμα και σε μια πραγματική «αδυναμία κατανόησης» των πρακτικών της ψηφιακής γενιάς. «Σε όλες τις διαλέξεις της, η Σέρυ Τερκλ παρουσιάζει φωτογραφίες με τις κόρες της και τις φίλες τους που πληκτρολογούν στα κινητά τους χωρίς να μιλούν μεταξύ τους. Αναρωτιέται όμως, άραγε, για το τι πραγματικά κάνουν; Μπορεί να διαβάζουν ένα μυθιστόρημα, ή να συνομιλούν με τους αγαπημένους τους… Δεν είναι απαραίτητα απομονωμένες ή άμυαλες», υποστηρίζει.
Ο Στεφάν Βιαλ δίνει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρεβλής αντίληψης σχετικά με τη χρήση των κινητών από τους εφήβους. Τον Ιανουάριο, η βρετανική εφημερίδα Τέλεγκραφ δημοσίευσε μια έρευνα σχετικά με μια φωτογραφία που δείχνει μια ομάδα φοιτητών μπροστά στο Ριγκμουσέουμ του Άμστερνταμ: μπροστά στον πίνακα του Ρέμπραντ, Νυχτερινή περίπολος, όλοι κοιτούσαν τα τηλέφωνά τους. «Αυτή η εικόνα έχει κάνει τον γύρο του διαδικτύου, έχει γίνει το σύμβολο του εκβαρβαρισμού και της απώλειας επαφής με την πραγματικότητα των νέων, λέει. Όμως, αποδείχθηκε ότι οι μαθητές συμβουλεύονταν μια εκπαιδευτική εφαρμογή του μουσείου. Και σε μια προηγούμενη φωτογραφία, οι ίδιοι στέκονταν μπροστά σε έναν Ρέμπραντ, συζητώντας για τον πίνακα».

Σύμφωνα με αυτόν τον φιλόσοφο, η Σέρυ Τερκλ ακολουθεί πολλές αναπόδεικτες φιλοσοφικές και πρακτικές ιδέες, οπωσδήποτε εσφαλμένες, που την εμποδίζουν να κατανοήσει τις νέες δυνατότητες καλλιέργειας και επικοινωνίας που προσφέρουν τα κινητά.
Η πρώτη στρέβλωση είναι ότι «μόνο η πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλία είναι ικανοποιητική και αυθεντική». Ωστόσο, όλες οι μορφές επικοινωνίας –τηλέφωνο, γραπτά μηνύματα, αποστολή εικόνων ή συνδέσμων– μπορεί να είναι «δημιουργικές» υποστηρίζει ο Στεφάν Βιαλ. Περισσότερο «συνεχίζουν» παρά καταργούν τις συνομιλίες. Ξεδιπλώνουν την «ψηφιακή παρουσία» μας που είναι το ίδιο πραγματική όσο και η φυσική μας παρουσία. Διατηρούν μια συναισθηματική, οικεία διάσταση.

Σύμφωνα με τον Γάλλο κοινωνιολόγο, Αντονιό Καζιλί (Antonio Casilli), συγγραφέα του βιβλίου Liaisons numériques. Vers une nouvelle sociabilité (Ψηφιακές σχέσεις. Προς μια νέα κοινωνικότητα, Seuil, 2010), η Αμερικανή ερευνήτρια δεν βλέπει επίσης ότι οι πρακτικές των κινητών εξελίσσονται, εκπολιτίζονται.
Οι χρήστες του διαδικτύου, λέει, επινοούν κάποιους «διαδικτυακούς κανόνες συμπεριφοράς»: κανόνες ευγένειας εδραιώνονται στους δημόσιους χώρους, στα μέσα μεταφοράς, τους πολιτιστικούς χώρους όπου ο καθένας απομονώνεται για να τηλεφωνήσει. Έτσι, με τη χρήση, οι τεχνολογίες «εξανθρωπίζονται» και «κοινωνικοποιούνται».
Στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν πολλές έρευνες που παρουσιάζουν αντιπαραδείγματα απέναντι στις αναλύσεις της Σέρυ Τερκλ. Για παράδειγμα, η υποτιθέμενη έλλειψη ενσυναίσθησης μέσα στο ψηφιακό σύμπαν.
Στο πανεπιστήμιο Τζέιμς Μάντισον (Βιρτζίνια), η κοινωνιολόγος Τζένυ Ντέιβις (Jenny Davis) ανακάλυψε ότι οι παίκτες που είναι οπαδοί βιντεοπαιχνιδιών βασισμένων στην αλληλοβοήθεια και το ενδιαφέρον για τους άλλους αναπτύσσουν αυτές τις πρακτικές και στη δική τους ζωή: η εικονική ζωή τους μεταφέρεται στην πραγματική, και οι δύο συγχέονται. Στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ερευνητές του Virtual Interaction Lab ανακοίνωσαν τον Οκτώβριο ότι καταπολέμησαν πραγματικές ρατσιστικές προκαταλήψεις φέρνοντας τους φοιτητές αντιμέτωπους, μέσω των αναπαραστάσεων, με εικονικές καταστάσεις ξενοφοβίας.

Εμπλουτίζοντας το «κοινωνικό κεφάλαιό» μας

Άλλες έρευνες, όπως εκείνες των κοινωνιολόγων Μπάρυ Γουέλμαν (Barry Wellman) και Τζων Α. Μπαργκ (John A. Bargh), τονίζουν πως η Σέρυ Τερκλ απαξιώνει τις απομακρυσμένες σχέσεις – αυτούς τους ελαφρούς, εγκάρδιους δεσμούς συντροφικότητας και διασκέδασης, που δημιουργούνται μέσω των κινητών και οι οποίοι υποτίθεται ότι είναι «μη γνήσιοι». Όμως, αυτοί οι «ασθενείς δεσμοί», λένε, είναι στην πραγματικότητα θεμελιώδεις και θρέφουν τη ζωή μας. Συμπληρώνουν, πλουτίζουν, ενίοτε ανανεώνουν τις «ισχυρές» σχέσεις μας, οικογενειακές και συγγενικές.
Γι’ αυτό και είμαστε τόσο προσκολλημένοι στα κινητά μας και στα αιτήματα των κοινωνικών δικτύων. Ένα δίκτυο όπως το φέισμπουκ διευκολύνει τους δεσμούς αυτούς και εμπλουτίζει, λέει ο Τζων Α. Μπαργκ, το «κοινωνικό κεφάλαιο» των χρηστών του: άνθρωποι απομονωμένοι ξαναβρίσκουν παλιούς φίλους και τα δίκτυά τους· άτομα που μετακομίζουν, αλλάζουν δουλειά ή σχολείο και υποφέρουν από την απώλεια των σχέσεών τους, μπορούν να βρουν τους παλιούς τους γείτονες και συναδέλφους και έτσι να βγουν από την απομόνωσή τους.
Παραμένει όμως ανοιχτό το ερώτημα που έχει θέσει η Τερκλ: η «συνομιλία», η διαλεκτική τέχνη που θεωρείται ένα κόσμημα της κλασικής παιδείας, είναι συμβατή με τον κόσμο των γραπτών μηνυμάτων και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου;
Μεγάλος χλευαστής των ναρκισσιστικών και αντικοινωνικών συνηθειών της ψηφιακής εποχής, ο μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος Τζόναθαν Φράνζεν (Jonathan Franzen) χαιρέτισε τη Σέρυ Τερκλ παρουσιάζοντας το βιβλίο της Reclaiming Conversation, στην εφημερίδα Νιου Γιορκ Τάιμς, τον Σεπτέμβριο του 2015. «Πολλά από αυτά που συγκροτούν την ανθρωπότητα απειλούνται όταν αντικαθιστούμε τη συζήτηση με τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες», υποστηρίζει.
Για τον συγγραφέα, η συζήτηση θεμελιώνει την προσωπικότητα: μέσα στην οικογένεια, βοηθά να αναπτυχθούν η αυτοεκτίμηση και η επιβεβαίωση· με τους φίλους, καλλιεργεί την οικειότητα και την ενσυναίσθηση· ζωηρή, διευκολύνει την αποστασιοποίηση, την αμφισβήτηση… Η συζήτηση ενθαρρύνει την «αυτοαναζήτηση», την ανεξάρτητη σκέψη, την επεξεργασία προσωπικών πεποιθήσεων: δεν απέχει καθόλου από την disputatio του 14ου και 15ου γαλλικού αιώνα, αυτήν τη μορφή διδασκαλίας και άσκησης του πνεύματος που συνίστατο σε μεγάλες ρητορικές μονομαχίες ανάμεσα στους «αντιπάλους» και τους «υπερασπιστές» που συζητούν για μια κρίσιμη quaestio.

* Ο Frédéric Joignot είναι δημοσιογράφος του Monde

Μετάφραση:  Χρηστίνα Σταματοπούλου

 

πηγη

 

Πώς να αναγνωρίσετε έναν άνθρωπο που προσπαθεί να σας χειραγωγήσει. 11 σημάδια που δείχνουν ότι στήνει «παγίδα»

Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που έχουν την ικανότητα και την επιθυμία, να ασκούν έντονη επιρροή στους γύρω τους και να τους καθοδηγούν. Τους αρέσει να χειραγωγούν τους συνεργάτες ή τα μέλη της οικογένειάς τους και να κατευθύνουν τη σκέψη και τη δράση τους σύμφωνα με τη βούλησή τους.
Ειδικά στους επαγγελματικούς χώρους, σκοπός τους είναι να έχουν τον έλεγχο, να αποκτήσουν δύναμη και να χρησιμοποιήσουν τους άλλους προς όφελός τους.

Σύμφωνα με ψυχολόγους, οι έντονα χειριστικοί άνθρωποι έχουν την ικανότητα να κρύβουν τις προθέσεις  και την επιθετικότητά τους. Ξέρουν πώς να επηρεάσουν τους πιο αδύναμους και χρησιμοποιούν τις ανθρώπινες αδυναμίες για να φθάσουν στο σκοπό τους.
Σύμφωνα το βιβλίο «“How to Successfully Handle Manipulative People” του καθηγητή Preston Ni που ειδικεύεται στην ανθρώπινη επικοινωνία, οι χειριστικοί άνθρωποι έχουν κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, καθώς ο σκοπός τους είναι κοινός. Πρέπει να πάρουν αυτό που θέλουν.

#1 «Παίζουν στην έδρα τους»
Σύμφωνα με τον καθηγητή, μιλάνε με το «θύμα» τους στο χώρο τους, εκεί που νιώθουν περισσότερο δυνατοί και έχουν τον έλεγχο.

#2 Αφήνουν τον άλλο να μιλήσει πρώτο
Στην αρχή κάνουν γενικές ερωτήσεις. Έτσι, καταλαβαίνουν τη βασική γραμμή σκέψης, αλλά και τις αδυναμίες του, ώστε να μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους.

#3 Χειρίζονται τις καταστάσεις
Μπορεί να πουν ψέματα, ή απλώς να αποκρύψουν μέρος της αλήθειας. Μπορεί να κρατήσουν σημαντικές πληροφορίες για τον εαυτό τους, παρουσιάζοντας ένα θέμα μονόπλευρα.

#4 Προσποιούνται ότι τα ξέρουν όλα
Προσπαθούν να πείσουν, προσποιούμενοι τους ειδήμονες. Παρουσιάζουν γεγονότα, στατιστικά στοιχεία και άλλες πληροφορίες που πιθανότατα το θύμα δεν γνωρίζει και που ίσως δεν ισχύουν.
Αυτό σύμφωνα με τον καθηγητή μπορεί να συμβεί για την πώληση προϊόντος, σε επαγγελματικές συζητήσεις, αλλά ακόμη και σε μια σχέση. Με αυτό τον τρόπο, νιώθουν ότι υπερέχουν των άλλων.

#5 Ανεβάζουν τον τόνο της φωνής τους
Πρόκειται για έναν επιθετικό χειρισμό. Ξέρουν ότι όταν φωνάζουν ή απλώς δείχνουν θυμό, θα κάνουν αρκετούς να ενδώσουν και να κάνουν ό,τι τους ζητήσουν. Συνήθως, συνδυάζουν και έντονες χειρονομίες για να αποκτήσουν περισσότερη πειθώ. Αυτή η τακτική αν εφαρμοστεί στα κατάλληλα άτομα αποδίδει.

#6 Δεν δίνουν χρόνο στο θύμα να σκεφτεί
Ο χειριστικός άνθρωπος πιέζει τους άλλους να πάρουν μια απόφαση χωρίς να είναι έτοιμοι. Έτσι, το θύμα δεν έχει χρόνο να σκεφτεί το θέμα διεξοδικά ή να το συζητήσει με άλλους.

#7 Αρνητικό χιούμορ
Πολλές φορές χρησιμοποιούν χιουμοριστικά και σαρκαστικά σχόλια για να τονίσουν τα ελαττώματα των άλλων. Χρησιμοποιούν την ειρωνεία και δημιουργούν κλίμα κατωτερότητας των συνομιλητών τους. «Μπορεί να σχολιάσουν τα πάντα, από την εμφάνιση μέχρι και τον τρόπο που αναπνέει κάποιος. Έτσι θα τον κάνει να νιώσει άσχημα και να πάρει αυτό που θέλει», ανέφερε ο Preston Ni.

#8 Δεν απαντάνε σε όλα
Εσκεμμένα δεν απαντάνε σε μηνύματα ή ακόμη και σε ερωτήσεις που γίνονται κατ’ ιδίαν.
Με αυτό τον τρόπο, κάνουν τον άλλο να περιμένει και να αμφιβάλλει για αυτό που είπε.

#9 Προσποιούνται ότι δεν ξέρουν
Κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν κάτι. Φυσικά επιλεκτικά όταν θέλουν να υπονομεύσουν μια κατάσταση. «Αυτή την τακτική χρησιμοποιούν πολλοί ενήλικες για να κρύψουν κάτι ή για να αποφύγουν μια υποχρέωση» εξηγεί ο καθηγητής.

#10 Δημιουργούν ενοχές
Δημιουργούν τύψεις στον απέναντι για να πιστεύει ότι αυτός έχει κάνει κάτι λάθος. Για να το πετύχουν αυτό χρησιμοποιούν διάφορα τεχνάσματα, όπως τα στοχευμένα παράπονα, ο τόνςο απόγνωσης ή απλά μια «εύγλωττη» σιωπή.

#11 Θυματοποιούνται
Προσποιούνται ότι έχουν κάποιο πρόβλημα ή ότι είναι αδύναμοι να κάνουν κάτι. Με αυτό τον τρόπο θέλουν να κερδίσουν τη συμπάθεια των άλλων. Βασίζονται στο φιλότιμο για να πάρουν αυτό που θέλουν, αλλά όχι το δικό τους.

Με πληροφορίες από Psychology today

πηγη