Η κακία ως ανθρώπινο χαρακτηριστικό

Η κακία υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους ή κάποιοι άνθρωποι είναι από τη φύση τους κακοί;

«Πάντα με ενοχλούσε η κακία στους ανθρώπους και πάντα είχα τον φόβο μήπως κι εγώ γίνω σαν αυτούς».

Είναι πολύ ενοχλητικό, εκνευριστικό και κάποιες φορές και πληγωτικό να συνειδητοποιείς ότι κάποιοι άνθρωποι λένε ή κάνουν πράγματα έχοντας ως μόνο κίνητρο την κακία, το οποίο θα μπορούσε να είναι και ένα μη συνειδητό κίνητρο, που έχει όμως το ίδιο αποτέλεσμα.

Και τότε αναρωτιέσαι: το συνειδητοποιούν ή είναι τόση η κακία που έχουν που δεν μπορούν ούτε να συναισθανθούν τον άλλο; Λες κάτι και δεν σκέφτεσαι καν πόσο προσβλητικό ή υποτιμητικό είναι για τον άλλο… Και δεν έχεις κανένα όφελος από αυτό… όποτε γιατί τόση κακία χωρίς λόγο; Κάποιος παίρνει ικανοποίηση από αυτή τη διαδικασία; Θεωρεί ότι έτσι βοηθάει τον άλλο ή απλά δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει τι ακριβώς κάνει;

Ίσως, η κακία δεν επιτρέπει την ύπαρξη ενσυναίσθησης ή μπορεί η απουσία ενσυναίσθησης να οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα κακίας, αφού δεν υπάρχει κανενός είδους φίλτρο για λόγια και πράξεις του ατόμου. Και δεν σκέφτεσαι αυτό ψάχνοντας δικαιολογίες για την ύπαρξη της κακίας, απλά έχεις ανάγκη από μια εξήγηση, αφού αυτό σου φαίνεται τόσο απάνθρωπο και εκτός πραγματικότητας…

Ίσως, η κακία συνδέεται με έντονα συναισθήματα ζήλιας και φθόνου, ή με έντονα αισθήματα κατωτερότητας. Εκδηλώνοντας ή νιώθοντας κακία για τους άλλους νιώθουμε λίγο καλύτερα με τον εαυτό μας, υποτιμώντας όλους τους άλλους μπορούμε να εξυψώσουμε τον εαυτό μας, βρίσκοντας διαρκώς ψεγάδια στους άλλους νιώθουμε ότι είμαστε καλύτεροι. Και εν μέρει όλοι οι άνθρωποι το κάνουν αυτό, όταν όμως γίνεται συστηματικά, τότε το μόνο που καταφέρνουμε είναι να νιώθουμε ότι δεν υπάρχει κανείς γύρω μας, που αξίζει την προσοχή μας, το ενδιαφέρον μας, την αγάπη μας και οποιοδήποτε άλλο θετικό συναίσθημα. Και δεν φταίνε οι άνθρωποι που έχουμε γύρω μας, η κακία που νιώθουμε από εμάς ξεκίνησε.

Η κακία είναι σαν να έχεις διαρκώς μια αρνητική ενέργεια που σε οδηγεί σε αρνητικές σκέψεις για τους άλλους γύρω σου. Όμως, πόσο θετικός άνθρωπος μπορεί να είσαι ακόμα και για τον ίδιο σου τον εαυτό όταν σε κατακλύζει τόση αρνητική ενέργεια;

Κακία: από αδιαφορία ή άγνοια δε σκέφτεσαι πόσο βλαπτικός, προσβλητικός ή σκληρός είσαι με τους άλλους. Δεν μπαίνεις στη διαδικασία να σκεφτείς πώς νιώθει ο άλλος με αυτά που λες ή κάνεις…

Όλοι έχουμε μια πιο σκοτεινή πλευρά που υποκινείται από την κακία και ποικίλα αρνητικά συναισθήματα και συμπεριφορές, όμως, το θέμα είναι σε ποιο βαθμό εκφράζουμε αυτές τις σκοτεινές πλευρές του χαρακτήρα μας. Μέσα σε κάθε άνθρωπο συνυπάρχουν τα καλά και τα κακά στοιχεία, οι καλές και οι κακές πλευρές του χαρακτήρα του, οι καλές και οι κακές συμπεριφορές. Αυτό που διαφοροποιείται είναι ο βαθμός και η έκταση που είναι εμφανής η κακία. Δεν έχει σημασία αν η κακία είναι έμφυτο ή όχι χαρακτηριστικό, αν κληρονομείται ή όχι, το θέμα είναι πώς μπορούμε εμείς να επιλέξουμε να κυριαρχήσουμε πάνω σε αυτό το χαρακτηριστικό και να προσπαθήσουμε να το μειώσουμε, όχι για λόγους ηθικής, αλλά γιατί έτσι θα μπορέσουμε εμείς να αναπτυχθούμε, να προχωρήσουμε, να γίνουμε ολοκληρωμένα όντα, παίρνοντας από κάθε βίωμα, από κάθε άνθρωπο, από κάθε κατάσταση τα καλά στοιχεία που έχει, τα θετικά που μπορούμε να κρατήσουμε.

Δεν υπάρχουν κακοί άνθρωποι, υπάρχουν συμπεριφορές που υποκινούνται από απερισκεψία, εγωισμό, ανασφάλεια, μικροψυχία, ψέμα, απουσία ενσυναίσθησης, αγένεια, αδιαφορία, εγωκεντρικότητα και εγωπάθεια… Αν μπορούσαμε να σκεφτούμε λίγο περισσότερο τον άλλο απέναντί μας, αν μπορούσαμε να δούμε τον άλλο και να μπούμε για λίγο στη θέση του θα μειώναμε αρκετά συμπεριφορές ή στοιχεία του χαρακτήρα μας, συναισθήματα ή σκέψεις που ακολουθούνται ή εκδηλώνονται με κακία. Αν σεβόμασταν λίγο περισσότερο τα όρια και τις ανάγκες των ανθρώπων γύρω μας, αν μπορούσαμε να μην κάνουμε στους άλλους όσα δεν θα θέλαμε να κάνουν οι άλλοι σε εμάς, ίσως, θα μειώναμε την κακία που εκδηλώναμε.

Όλοι έχουμε παρατηρήσει ανθρώπους γύρω μας που σκεφτόμαστε πως συμπεριφέρονται με κακία, ανθρώπους χωρίς ηθικούς φραγμούς και όρια, χωρίς σεβασμό, με έντονη κριτική και υποτιμητική διάθεση, με τάσεις εκμετάλλευσης, με τάσεις μυθομανίας και χρήσης ψεμάτων. Πριν πληγωθούμε από κάποιον άνθρωπο που έχει τέτοιου είδους χαρακτηριστικά ας προσπαθήσουμε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας, κρατώντας απόσταση, αντιμετωπίζοντας με λύπηση ένα τέτοιο άτομο, χωρίς όμως να απαντούμε με τον ίδιο τρόπο. Δεν θα μας βοηθήσει σε κάτι να απαντήσουμε με κακία στην κακία. Το μόνο που καταφέρνει η κακία είναι να μας δηλητηριάζει, να μας κάνει να χάνουμε τον εαυτό μας, να αναλωνόμαστε, να φθειρόμαστε… Σίγουρα, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον άλλο και να τον κάνουμε να δει την κακία την οποία εκδηλώνει, μπορούμε όμως να προστατέψουμε τον εαυτό μας από την κακία των άλλων.

 Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος- Κοινωνιολόγος, MSc.

http://papadopsixologos.blogspot.gr/2016/05/blog-post_22.html

4 Λόγοι που Ορισμένοι Άνθρωποι Φέρονται με Κακία στους Άλλους

 

Οι άνθρωποι γενικότερα, είμαστε ιδιαιτέρως κοινωνικά όντα που έχουν ανάγκη από θετικές σχέσεις. Επομένως, μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε τα κίνητρα που έχουμε για να τα πηγαίνουμε καλά με τους άλλους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, δεν θα υπήρχε καμία πιθανότητα ύπαρξης της κοινωνίας μας, αν ιστορικά οι άνθρωποι δε συνεργάζονταν και δεν τα πήγαιναν καλά μεταξύ τους σε ένα μεγάλο βαθμό.

Ωστόσο, πολύ συχνά βλάπτουν εσκεμμένα ο ένας τον άλλον. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; Γιατί οι άνθρωποι θέλουν κάποιες φορές να πληγώσουν και να βλάψουν τους άλλους;

Δεκαετίες έρευνας αποδεικνύουν ότι πίσω από τη δημοφιλή πεποίθηση πως οι άνθρωποι γίνονται κακοί όταν θέλουν να αισθανθούν καλύτερα για τον εαυτό τους, κρύβεται μία μεγάλη αλήθεια.

1. Η Θετική Ιδιαιτερότητα

Η θεωρία της «κοινωνικής ταυτότητας», υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι έχουν μια βασική ψυχολογική ανάγκη για «θετική ιδιαιτερότητα». Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι έχουν μία θετικά προσδιορισμένη ανάγκη να αισθάνονται μοναδικοί σε σχέση με τους γύρω τους. Καθώς από τη φύση τους, έχουν την τάση να σχηματίζουν ομάδες, αυτή η ανάγκη για θετική διάκριση, επεκτείνεται και στις ομάδες που ανήκουν. Δηλαδή, τείνουν να βλέπουν πιο ευνοϊκά τις ομάδες που ανήκουν, παρά τις ομάδες που δεν ανήκουν. Και ως εκ τούτου, έχουν την τάση να βλέπουν λιγότερο θετικά τους ανθρώπους που δεν αποτελούν μέρος μίας ομάδας σε σχέση με αυτούς που ανήκουν κάπου.

Επίσης, αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό να συμβεί, όταν υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ των ομάδων ή όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι η ταυτότητα της ομάδας τους δοκιμάζεται η αμφισβητείται. Μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για τη εξέταση αυτής της πεποίθησης, διαπιστώνουν ότι οι άνθρωποι γενικότερα εμφανίζουν ενδείξεις ευνοιοκρατίας για την ομάδα τους, και επιπλέον, ενισχύεται θετικά η αυτοεκτίμηση τους και το αίσθημα της θετικότητας προς την ομάδας τους, όταν διαγράφονται άλλα μέλη από την ομάδα και θεωρούνται ως «παρείσακτα».

2. Οι Μειονεκτικές Συγκρίσεις

Η θεωρία της «κοινωνικής σύγκρισης», υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι από τη φύση τους κάνουν συγκρίσεις με άλλους ανθρώπους και ότι αυτές οι συγκρίσεις μπορούν συχνά να μας κάνουν να αισθανόμαστε χειρότερα ή καλύτερα για τους εαυτούς μας. Καθώς, σε γενικές γραμμές προτιμάμε να αισθανόμαστε καλά, είμαστε επιρρεπείς στο να κάνουμε συγκρίσεις που θα μας επιτρέψουν να δούμε μειονεκτικά άλλους ανθρώπους.

Επιπλέον, η έρευνα που βασίζεται σε αυτή τη θεωρία, υποστηρίζει επίσης την ιδέα ότι οι άνθρωποι είναι πιο αρνητικοί απέναντι στους άλλους όταν νιώθουν ότι τους έχουν προσβάλει ή τους έχουν υποτιμήσει και ότι έτσι μπορούν να αισθάνονται καλύτερα για τον εαυτό τους και να βοηθηθούν στην αποκατάσταση της αυτοεκτίμησης τους.

Ένα παράδειγμα αυτού, μπορεί να δοθεί σε μια μελέτη, κατά την οποία όταν είπαν στους συμμετέχοντες ότι δεν ήταν ελκυστικοί, χρησιμοποιώντας πλαστή ανατροφοδότηση, βαθμολόγησαν τους άλλους, όχι μόνο ως λιγότερο ελκυστικούς, αλλά και ως λιγότερο έξυπνους και ευγενικούς σε σύγκριση με την ανατροφοδότηση ότι ήταν ελκυστικοί. Συνοψίζοντας, όταν οι συμμετέχοντες ένιωθαν προσβεβλημένοι, ήταν πιθανότερο να υποβιβάσουν τους άλλους.

3. Η Κλασική Προβολή

Ο Freud υποστήριξε δεκαετίες πριν, ότι οι άνθρωποι ένιωθαν καλά με τον εαυτό τους και τα ελαττώματά τους, όταν πίστευαν ότι και άλλα άτομα είχαν τα ίδια αρνητικά χαρακτηριστικά με αυτούς. Βασικά, αν υποθέσουμε ότι αισθάνεστε ανέντιμοι, τότε είναι πιο πιθανό να βλέπετε τους άλλους ανθρώπους ως επίσης ανέντιμους και αυτό σας κάνει κατά μία έννοια, να αισθάνεστε πιο έντιμοι από αυτούς.

Υπάρχουν διάφορες μελέτες που υποστηρίζουν αυτή την ιδέα. Σε μια μελέτη, όταν είπαν σε κάποιους συμμετέχοντες ότι είχαν υψηλά επίπεδα εσωτερικού θυμού, πίστευαν ότι και τα άλλα άτομα εξέφραζαν θυμό και με αυτό τον τρόπο, ένιωθαν ότι δεν είχαν ιδιαίτερο θυμό μέσα τους.

4. Η Απειλή του «Εγώ»

Οι ψυχολόγοι έχουν ανακαλύψει ότι όταν απειλείται η αυτοεκτίμησή μας, εκδηλώνουμε αρκετή επιθετικότητα. Με άλλα λόγια, σε γενικές γραμμές, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν οι άνθρωποι αισθάνονται καλά ή άσχημα για τον εαυτό τους. Αυτό που έχει σημασία, είναι ότι εκείνη τη στιγμή που επιτίθενται, αισθάνονται χειρότερα για τον εαυτό τους από ό,τι συνήθως.

Αυτό το πεδίο έρευνας, έχει διαπιστώσει ότι η απειλούμενη αυτοεκτίμηση συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα αυξημένων επιθετικών συμπεριφορών. Για παράδειγμα, όταν οι άνθρωποι νιώσουν προσβεβλημένοι, σε αντίθεση με το να λαμβάνουν εκτίμηση, είναι αρκετά πιθανό να κάνουν προσβλητικά σχόλια σε κάποιο άλλο άτομο.

Συμπέρασμα

Είτε αφορά στην προώθηση των ομάδων μας είτε των εαυτών μας, έχουμε την τάση να είμαστε πιο επιθετικοί, όταν η αυτοεκτίμηση μας αμφισβητείται και όταν δεν νιώθουμε ιδιαίτερα θετικά συναισθήματα για τους εαυτούς μας.

Όταν απειλείται η αυτοεκτίμησή μας, τότε είναι πιθανό να συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με ανθρώπους που νομίζουμε ότι είναι σε χειρότερη θέση από εμάς, ώστε να βλέπουμε ότι έχουν περισσότερα αρνητικά χαρακτηριστικά από εμάς, προκειμένου να υποβαθμίσουμε τα άτομα που δεν είναι μέλη των ομάδων μας, καθώς και για να εκφράσουμε πιο άμεση επιθετικότητα προς τους ανθρώπους γενικότερα.

Η προσβολή, η υποτίμηση ή η επίκριση άλλων ανθρώπων μπορεί να δείξει πολλά περισσότερα για το πώς αισθάνεστε εσείς για τον εαυτό σας, παρά για το χαρακτήρα του άλλου προσώπου. Η ανασφάλεια για τους ίδιους μας τους εαυτούς μας, ευθύνεται σε ένα μεγάλο βαθμό για την αποτύπωση της σκληρότητας που υπάρχει σήμερα στην κοινωνία.

————————————–

Πηγή: psychologytoday.com

Συγγραφέας: Nathan A. Heflick

Απόδοση – Επιμέλεια: Ομάδα psychologynow

Οι αδέσποτοι σκύλοι «απειλή» για τα οικοσυστήματα

Επτά στους δέκα σκύλους είναι αδέσποτοι παγκοσμίως και πλήττουν την άγρια ζωή

Οι αδέσποτοι σκύλοι «απειλή» για τα οικοσυστήματα
Γεννημένοι κυνυγοί, οι σκύλοι κυνηγούν και σκοτώνουν μικρά ζώα, ακόμα και ως παιχνίδι Πηγή: Reuters

Λονδίνο

Από τα 750 εκατομμύρια σκυλιά που εκτιμάται ότι ζουν σήμερα σε όλο τον κόσμο, περίπου επτά στα δέκα είναι αδέσποτα. Και, όπως φαίνεται, ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου δεν είναι και φίλος της άγριας ζωής.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης επανεξέτασαν την (περιορισμένη) διαθέσιμη βιβλιογραφία για το θέμα και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα αδέσποτα κυρίως σκυλιά αποτελούν πληγή για τα οικοσυστήματα.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Βiological Conservation», έρχεται να προστεθεί σε πρόσφατη έρευνα για τις γάτες. Η έρευνα έδειχνε ότι οι γάτες, κυρίως οι αδέσποτες σκοτώνουν κάθε χρόνο γύρω στα 30 δισεκατομμύρια ζώα, μόνο στην περιοχή των ΗΠΑ.

Σκύλος: δημιούργημα και ευθύνη του ανθρώπου

Ενδημικοί πληθυσμοί σκύλων δεν υπάρχουν πουθενά στον κόσμο, αφού ο σκύλος είναι μια εξημερωμένη μορφή του λύκου που δημιουργήθηκε από τον άνθρωπο. Ακόμα και τα αγριόσκυλα της Αφρικής και τα ντίνγκο, τα αγριόσκυλα της Αυστραλίας, είναι στην πραγματικότητα απόγονοι κατοικίδιων σκύλων που έμειναν αδέσποτοι.

Και, παρόλο που ο άνθρωπος εξαφάνισε εσκεμμένα το λύκο από πολλές περιοχές, δεν φρόντισε να προλάβει το πρόβλημα των αδέσποτων σκύλων.

Η κατάσταση είναι αναμενόμενο να δημιουργεί οικολογικά προβλήματα, κυρίως σε μικρά νησιά χωρίς φυσικούς θηρευτές, αφού ο σκύλος παραμένει κυνηγός εκ φύσεως και θα επιτεθεί σε κάθε μικρό ζώο αν του δοθεί η ευκαιρία.

Σε μια προσπάθεια να εκτιμήσουν το μέγεθος του προβλήματος, ο δρ Ντέιβιντ Μακντόναλντ και οι συνεργάτες του στην Οξφόρδη πραγματοποίησαν μια μετα-ανάλυση 69 προηγούμενων μελετών για τη σχέση των σκύλων με την άγρια ζωή σε μη αστικές περιοχές. Όλες αυτές οι δημοσιεύσεις εκτός από τρεις διαπίστωναν ότι οι αδέσποτοι σκύλοι έχουν επιπτώσεις στα οικοσυστήματα, κυρίως λόγω της δράσης τους ως θηρευτών. Ο παγκόσμιος πληθυσμός των σκύλων εκτιμάται στα 750 εκατ. από τα οποία το 75% εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στα αδέσποτα.

Μερικά παραδείγματα:

  • Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ένας και μόνο γερμανικός ποιμενικός στο δάσος του Γουαϊτίνγκι της Νέας Ζηλανδίας σκότωσε έως και 500 κίβι, απειλούμενα ενδημικά πτηνά. Το σκυλί είχε κολάρο, ιδιοκτήτης όμως δεν βρέθηκε.
  • Το 2006, μια αγέλη 12 αδέσποτων σκυλιών βρέθηκε να εξολοθρεύει ένα απειλούμενο είδος βατράχου στο μικρό νησί Βίουα των Φίτζι. Δέκα από αυτά τελικά εξημερώθηκαν και απομακρύνθηκαν, και τα άλλα δύο θανατώθηκαν.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι έρευνες που έχουν γίνει ως σήμερα για τα αδέσποτα σκυλιά επικεντρώνονται στη μετάδοση ασθενειών όπως η λύσσα και τείνουν να αγνοούν τις ευρύτερες οικολογικές επιπτώσεις.

Παρενέργειες στα οικοσυστήματα και από τις ασθένειες

Ακόμα και οι ασθένειες πάντως που μεταφέρουν οι σκύλοι μπορούν από μόνες τους να έχουν παρενέργειες στα οικοσυστήματα, όπως στην περίπτωση της λύσσας που μεταδίδεται σε πολλά άλλα θηλαστικά, ακόμα και στον εξαιρετικά σπάνιο λύκο της Αιθιοπίας.

«Παρά την αυξανόμενη αναγνώριση των δυνητικών προβλημάτων που δημιουργούν οι σκύλοι για την άγρια ζωή, η βιβλιογραφία που εξετάσαμε προσφέρει ελάχιστες λύσεις σε θέματα διατήρησης του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα για προβλήματα που δεν σχετίζονται με ασθένειες» γράφουν οι ερευνητές.

Επισημαίνουν ότι οι αρχές είναι συνήθως απρόθυμες να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα επειδή η θανάτωση των αδέσποτων δεν είναι κοινωνικά αποδεκτή και το κόστος άλλων μέτρων, όπως η παρακολούθηση και η στείρωση, θεωρείται απαγορευτικό. Σίγουρα όμως η μεγαλύτερη ευθύνη βαραίνει όσους εγκαταλείπουν αδέσποτο τον καλύτερο φίλο τους.

Φιλόζωοι σκυλόφιλοι κυνολάτραι και λοιπαί συμμαχικαί ἀντικοινωνικαί δυνάμεις

Oι απάνθρωποι φίλοι των ζώων

 

Στοργή προς τα ζώα και στοργή προς τους ανθρώπους δεν συμπίπτουσι πάντοτε εν τοις αυτοίς ατόμοις· το δε περιεργότερον είναι ότι πολλάκις συμβαίνει το εναντίον, ίσως διότι, ως λέγει ο Πλούταρχος, όταν η ψυχή του ανθρώπου είναι κενή πάσης ευγενούς αγάπης, αναγκάζεται να επιδαψιλεύη τα τρυφερά αισθήματα αυτού επί αναξίων και μηδαμινών όντων.

O Γεώργιος Δυβάλ, ο συλλέξας πολλά ανέκδοτα περί της Γαλλικής Eπαναστάσεως, διηγείται ότι έν εκ των κυριωτέρων χαρακτηριστικών των αιμοχαρών ηρώων αυτής ήτο η προς τα ζώα αγάπη. O Kούθων είχεν ιδιάζουσαν στοργήν διά μικρόν κύνα τον οποίον αείποτε εκράτει επί του στήθους αυτού, έτι και εντός αυτής της Bουλής. O Σωνέτ κατά τας ώρας της αναπαύσεώς του εφρόντιζεν ορνιθώνα. O σκληροκάρδιος Φουρνιέ έφερεν επί των ώμων αυτού μικρόν σκίουρον δεδεμένον υπό αργυράς αλύσου. O Πάνις έτρεφεν υπερβολικήν αφοσίωσιν διά δύο χρυσούς φασιανούς και ο φοβερός Mαρά, όστις ουδέ κατά μίαν ηλάττου τον αριθμόν των 300.000 κεφαλών ας εζήτει, διήγεν ολοκλήρους ώρας εν τη αθώα ασχολία του ανατρέφειν περιστεράς. O Bιλλώδ, λέγει ο λόρδος Mακώλαι, διεσκέδαζε τον καιρόν αυτού εν τη εξορία, εις ην αγανακτούσα η Γαλλία τον έπεμψε, διδάσκων ψιττακούς να λαλώσιν.

O αιμοβόρος Σερζάντ ήτο φίλος των κυνών. Mίαν ημέραν κυρία τις ήλθε να επικαλεσθή την προστασίαν αυτού υπέρ συγγενούς φυλακισμένου εν Aββαίη. Δάκρυα και παρακλήσεις δεν ηδυνήθησαν να μαλάξωσι την θηριώδη καρδίαν του Σερζάντ, όστις ουδέ καν απάντησιν κατεδέχθη να τη δώση. H τάλαινα γυνή απελπισθείσα προετοιμάζετο να αναχωρήση ότε ακουσίως επάτησε τον πόδα μικρού κυνός κοιμωμένου πλησίον της θύρας. «Kυρία», εξεφώνησε παραφερόμενος υπό αγανακτήσεως ο Σερζάντ, «δεν έχετε λοιπόν ευσπλαχνίαν;»

Aι γαλαί ήσαν η αδυναμία του καρδιναλίου Pισελιέ. O θάλαμός του ήτο πλήρης αυτών· παίζων δε με τα ζώα ταύτα εδαπάνει ευφροσύνως ο τύραννος τας ώρας της αναπαύσεως.
H κ. δε Pιέ αναφέρει το εξής παράδειγμα απανθρώπων και φιλοζώων ―αν η λέξις μοι επιτρέπεται― αισθημάτων υπαρχόντων συνάμα εν τη καρδία γυναικός:
«Yπάρχουσι γυναίκες αίτινες έχουσι καρδίαν μόνον διά τα ζώα. O πίθηξ της μαρκησίας δε *** εδάγκασε τον βραχίονα μιας των υπηρετριών αυτής τόσον σοβαρώς ώστε επί τινα χρόνον και η ζωή της δυστυχούς εκινδύνευσε. Aν και η μαρκησία επέπληξε τον πίθηκά της εμποδίζουσα αυτόν να δαγκάνη τοιουτοτρόπως άλλοτε, ο βραχίων της υπηρετρίας ουχ ήττον απεκόπη. Oλίγας ημέρας έπειτα η μαρκησία βλέπουσα ότι η υπηρέτρια δεν ηδύνατο να εκτελή τας αυτάς ως πριν υπηρεσίας την απέπεμψε μετά της αορίστου υποσχέσεως ότι ήθελε φροντίσει δι’ αυτήν. Oνειδιζομένη δε ποτέ διά την απανθρωπίαν της πράξεώς της απήντησε, “Tι ηθέλατε να κάμω με την υπηρέτριαν εκείνην; Eίχε μόνον ένα βραχίονα.”»

Περί των τοιούτων γυναικών ωμίλησε και ο Iουβενάλης:
«H πρώτη θέσις εν τη καρδία γυναικός ήτις ουδέ τον εραστήν, ουδέ τον σύζυγόν της αγαπά, κατέχεται πάντοτε υπό ζώου. Kαι την ζωήν αυτής ήθελε προθύμως θυσιάσει εάν δι’ αυτής ηδύνατο να σώση την ύπαρξιν του κυνός, της γαλής, ή του πτηνού αυτής».

Κ.Π. Καβάφης, Τα πεζά (1882;-1931)

http://www.kavafis.gr/prose/content.asp?id=311&cat=6

Ο καθένας βλέπει τον εαυτό του σαν κέντρο του κόσμου. (SCHOPENHAUER)

 

 

Ο εγωισμός, εκ φύσεως, δεν γνωρίζει όρια: ο άνθρωπος έχει μία και μοναδική απόλυτη επιθυμία, να συντηρήσει την ύπαρξή του, ν’ απαλλαγεί από κάθε πόνο, ακόμη κι από την παραμικρή στέρηση – αυτό που θέλει είναι η μεγαλύτερη δυνατή καλοπέραση, η κατοχή όλων των απολαύσεων που μπορεί να φανταστεί και τις οποίες σκαρφίζεται τρόπους να ποικίλλει και ν’ αναπτύσσει χωρίς σταματημό. Κάθε εμπόδιο που υψώνεται ανάμεσα στον εγωισμό του και τις επιθυμίες του του χαλάει τη διάθεση, προκαλεί την οργή του, το μίσος του: είναι ένας εχθρός που πρέπει να συντρίψει. Θα ήθελε όσο γίνεται ν’ απολαύσει τα πάντα, να αποκτήσει τα πάντα.

Μην μπορώντας κάτι τέτοιο, τουλάχιστον θα ήθελε να δέσποζε πάνω σε όλα. «Όλα για μένα, τίποτε για τους άλλους» είναι το σύνθημά του. Ο εγωισμός έχει κολοσσιαίες διαστάσεις, το σύμπαν ολόκληρο δεν φτάνει για να τον χωρέσει. Διότι, αν έδινε κανείς στον καθένα τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα στον αφανισμό του σύμπαντος και στην προσωπική του απώλεια, δεν χρειάζεται να πω ποια θα ήταν η απάντησή του. Ο καθένας βλέπει τον εαυτό του σαν το κέντρο του κόσμο, ανάγει το καθετί στον εαυτό του- μέχρι και τις μεγαλύτερες αναστατώσεις των αυτοκρατοριών τις βλέπει πρώτα απ’ όλα από την άποψη του προσωπικού του συμφέροντος, όσο μηδαμινό, όσο μακρινό μπορεί να είναι αυτό. Υπάρχει πιο χτυπητή αντίθεση; Από τη μια μεριά, αυτό το ανώτερο, αποκλειστικό ενδιαφέρον που ο καθένας δείχνει για τον εαυτό του κι από την άλλη, αυτό το αδιάφορο βλέμμα που ρίχνει σε όλους τους άλλους ανθρώπους.

Είναι μάλιστα και κωμική αυτή η πεποίθηση τόσων ανθρώπων, οι οποίοι ενεργούν σαν να υπάρχουν πραγματικά μόνο αυτοί και σαν οι όμοιοι τους να είναι απλώς μάταιες σκιές, καθαρά φαντάσματα.

Το κράτος, αυτό το αριστούργημα του ευφυούς και υστερόβουλου εγωισμού, αυτό το άθροισμα όλων των ατομικών εγωισμών, έχει εναποθέσει τα δικαιώματα του καθενός στα χέρια μιας δύναμης απείρως ανώτερης από τη δύναμη του ατόμου, η οποία και εξαναγκάζει το τελευταίο αυτό να σέβεται τα δικαιώματα των άλλων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο εξουδετερώθηκε ο υπέρμετρος εγωισμός σχεδόν όλων, η κακία πολλών και η αγριότητα ορισμένων: ο καταναγκασμός τους κρατάει δέσμιους, αλλά από την κατάσταση αυτή προκύπτει μια απατηλή φαινομενικότητα. Ευθύς ως η προστατευτική δύναμη του κράτους παραλύσει ή πάψει να υπάρχει, όπως συμβαίνει συχνά, βλέπει κανείς να κάνουν θριαμβευτικά την επανεμφάνισή τους οι πιο άπληστες ορέξεις, η πιο άθλια φιλαργυρία, η πιο συγκεκαλυμμένη δολιότητα, η κακία, η κακοπιστία των ανθρώπων και τότε οπισθοχωρούμε, βάζουμε τις φωνές, σαν να πέφτουμε πάνω σε ένα τέρας ακόμα άγνωστο ωστόσο, χωρίς τον εξαναγκασμό των νόμων, χωρίς την ανάγκη που έχει κανείς να τον τιμούν και να τον υπολογίζουν οι άλλοι, όλα αυτά τα πάθη θα θριάμβευαν κάθε μέρα. Θα πρέπει να διαβάσει κανείς τα πρακτικά των μεγάλων δικών, την ιστορία των περιόδων αναρχίας για να δει τι υπάρχει στο βάθος του ανθρώπου, τι αξίζει η ηθική του! Τα χιλιάδες άτομα που βρίσκονται εδώ μπροστά στα μάτια μας, υποχρεωμένα αμοιβαίως να σέβονται την ειρήνη, κατά βάθος είναι τίγρεις και λύκοι, που ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό φίμωτρο τους εμποδίζει να δαγκώσουν. Φανταστείτε ότι καταργείται η δημόσια εξουσία, ότι βγαίνει το φίμωτρο: θα κάνατε πίσω από τρόμο μπροστά στο θέαμα που θα προσφερόταν στα μάτια σας, θέαμα που ο καθένας εύκολα μπορεί να φανταστεί· δεν είναι αλήθεια άραγε ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, θα ομολογούσατε πόσο λίγη σημασία αποδίδετε στη θρησκεία, στη συνείδηση, στην έμφυτη ηθική, όποια κι αν είναι η θεμελίωσή τους; Σ’ αυτή την περίπτωση, ωστόσο, απέναντι σε εγωιστικά αισθήματα αντίθετα προς κάθε ηθικό κανόνα, αχαλίνωτα, θα βλέπατε επίσης να αποκαλύπτεται το πραγματικό ηθικό ένστικτο μέσα στον άνθρωπο.

ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
ARTHUR SCHOPENHAUER

http://www.lecturesbureau.gr/1/everyone-sees-themselves-as-the-center-of-the-world-820/

Τα παιδιά που γεννήθηκαν το 1999

Το 1999 είναι μία χρονιά από άλλο σύμπαν. Στο Μαξίμου είχαμε Σημίτη και στην τσέπη δραχμές. Ο Μπιλ Κλίντον επισκέφτηκε την Αθήνα, η Αττική Οδός ήταν ακόμα στο σκάψιμο και οι Ολυμπιακοί Αγώνες πέντε χρόνια μπροστά. Οι εφημερίδες δημοσίευαν απολογισμούς χιλιετίας. Λίγοι ήξεραν το Google και κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί το YouTube. Θα επηρέαζε, άραγε, τους υπολογιστές το millennium bug;

Τα παιδιά που γεννήθηκαν το 1999 δίνουν φέτος Πανελλαδικές. Γεννήθηκαν σε έναν κόσμο που πλέον δεν υπάρχει και ετοιμάζονται να ζήσουν σε έναν κόσμο που δεν γνωρίζουν πώς θα είναι. Πάντα έτσι δεν ήταν; Όχι ακριβώς. Στον 21ο αιώνα ο χρόνος έχει αποκτήσει κινηματογραφική ταχύτητα. Παλαιότερα τα πράγματα κυλούσαν πιο αργά. Μπορεί οι καιροί να ήταν λιγότερο συναρπαστικοί, ήταν, όμως, αρκετά πιο προβλέψιμοι.

Αυτά τα παιδιά, λοιπόν, δυσκολεύονται να φανταστούν πώς ήταν η ζωή χωρίς Google και smartphone. Δεν ξέρουν να χειριστούν κασετόφωνο ούτε να καλέσουν με τη μία από τηλέφωνο με κερματοδέκτη. Μεγάλωσαν με πάρτι σε παιχνιδότοπους, multiplex, junk food και, κυρίως, ακούγοντας για την κρίση. Με βάση το προσδόκιμο ζωής, πολλά από αυτά θα πατήσουν στις δύο τελευταίες δεκαετίες του αιώνα. Τότε που τα μνημόνια θα έχουν τελειώσει και ένας νέος άνθρωπος θα προσδοκά να δει τη διάλυση του Υπερταμείου με τη δημόσια περιουσία. Τα παιδιά του 1999 και εκείνα που γεννήθηκαν λίγα χρόνια μετά, θα διηγηθούν με τις ζωές τους την ιστορία του αιώνα μας.

Οπως συμβαίνει συνήθως, έχουν κατασκευαστεί με καλύτερο υλικό από εκείνο με το οποίο φτιάχτηκαν οι γονείς τους. Δεν μεταφέρουν σύνδρομα, νευρώσεις και προκαταλήψεις που βρήκαν στο σπίτι όταν τα έφεραν από το μαιευτήριο. Και είναι λες και έχουν μία στωική απάθεια απέναντι στα πράγματα. Ισως είναι η ψύχραιμη ματιά μιας γενιάς που, μέχρι τα 18, έχει δει περισσότερες εικόνες από όσες είδαν οι παππούδες της σε μία ζωή. Όχι πως μεγάλωσε χωρίς εκπλήξεις, απλώς είδε τόσα που είναι μάλλον απίθανο να κρεμάσει σαγόνι.

Είναι η γενιά που θα «τρέξει» τη χώρα από το 2035 μέχρι το 2060. Και όμως εμείς, ας πούμε οι γονείς της, δεν σκεφτήκαμε τίποτα ξεχωριστό, τίποτα το ιδιαίτερο, το καινοτόμο. Σύραμε τα παιδιά μας στο δρόμο που βαδίσαμε, αναπαράγοντας τα πρότυπα που ξέραμε, θέλοντας να μεγαλώσουμε κλώνους, ρεπλίκες που θα πάρουν βήμα βάζοντας τα πόδια τους μέσα στις δικές μας πατημασιές.

Κοιτάξτε τυχαία μέσα σε ένα αυτοκίνητο. Βρείτε έναν πενηντάρη γονιό με ένα παιδί που αυτές τις μέρες δίνει Πανελλαδικές. Τους χωρίζουν τριάντα τόσα χρόνια, μία γενιά. Στην πραγματικότητα τους ενώνουν πολλά περισσότερα. Και οι δύο πέρασαν λίγο ως πολύ από το ίδιο σχολείο. Εκαψαν μυαλό σε φροντιστήρια και αποστήθιση, διεκδικώντας μία θέση, πιθανότατα στην ίδια Σχολή. Και εκεί δεν θα έχουν αλλάξει και πολλά, εκτός από τις, φθίνουσες, προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης του παιδιού. Βέβαια το παιδί μεγαλώνει σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, μπορεί πλέον να αναζητήσει τη ζωή του στο εξωτερικό, κάτι που δεν ήταν αυτονόητο για τον γονιό του, αλλά και για τις απόψεις του Κώστα Καζάκου. Πόσα παιδιά μπορούν, στα αλήθεια, να σταθούν ανταγωνιστικά σε αυτό το περιβάλλον, όταν έχουν μεγαλώσει με όρους και συνθήκες προηγούμενων δεκαετιών;

Στη χώρα που λατρεύει το παρελθόν και αδιαφορεί για το μέλλον, που ποθεί να επιστρέψει εκεί που ήταν, αντί να προχωρήσει μπροστά, η ποιότητα της εκπαίδευσης που προσλαμβάνει ένα παιδί, καθορίζεται αποκλειστικά από την οικογένεια και ελάχιστα από την κοινωνία. Αν δεν πληρώσεις για γλώσσες, φροντιστήρια, δραστηριότητες και εκπαιδευτικές εκδρομές, το παιδί σου έχει ελπίδες μόνο ως φωτεινή εξαίρεση. Όμως συχνά, τα εφόδια ενός παιδιού έχουν μικρότερη σημασία από τις διαθέσιμες επιλογές που έχει μπροστά του. Πολλές φορές οι ίδιοι οι γονείς βγάζουν τις παρωπίδες και τις τοποθετούν στο κεφάλι του σπλάχνου τους. Πόσες χιλιάδες παιδιά, που τώρα ακούν την καρδιά να χτυπάει δυνατά μέσα στα αυτιά, θέλουν να γίνουν, για παράδειγμα, δικηγόροι, μηχανικοί, αρχιτέκτονες; Και μάλιστα γνωρίζουν ότι, επαγγελματικά, οι περισσότεροι θα πάνε σαν τα πρόβατα στη σφαγή. Δεν υπάρχει επιλογή σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα δυσπροσάρμοστο, χωρίς φαντασία. Η παλέτα τους έχει περιορισμένα χρώματα. Είναι βέβαια και το κύρος, το status, τα απομεινάρια κοινωνικών αντιλήψεων από τα ’60ς. Από τότε δηλαδή που η είσοδος στο Πανεπιστήμιο σου επέτρεπε, πράγματι, να αλλάξεις κοινωνική τάξη. Υπάρχει και η άλλη κατηγορία: τα παιδιά που θα εγκλωβιστούν σε Σχολές για τις οποίες δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον ή σε ΤΕΙ της κακιάς ώρας στα οποία θα εγγραφούν, ίσως και για να φύγουν από το σπίτι, στραγγαλίζοντας οικονομικά τους γονείς, δίνοντας ανάσες στα μπαρ της γραφικής ελληνικής περιφέρειας. Δυστυχία με ακαδημαϊκή επικύρωση. Και φυσικά αυτά που θα αποτύχουν.

Ως πατέρας παιδιού που δίνει εξετάσεις μεταφέρω πολλές ενοχές απέναντι στον γιο μου και στη γενιά του. Ξέρω, βέβαια, ότι θα τα καταφέρουν. Θα τα καταφέρουν πολύ καλύτερα από μας. Ωστόσο φοβάμαι ότι τους παραδίδουμε μία χώρα χειρότερη από εκείνη που παραλάβαμε, σε έναν κόσμο που είναι πολύ πιο απαιτητικός από εκείνον που υποδέχθηκε εμάς. Και ενώ όλοι, όταν γίναμε γονείς, είχαμε άλλα όνειρα, κάναμε σπουδαία σχέδια για τα παιδιά μας, να που βρισκόμαστε και εμείς στα κάγκελα του σχολείου, προσπαθώντας, έκπληκτοι και μουδιασμένοι, να καταλάβουμε τι απέγιναν τα χρόνια που έφυγαν.

 

πηγη  http://www.protagon.gr/apopseis/editorial/44341423164-44341423164